Uniwersytet Ślaski w Katowicach - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Socjologia makrostruktur społecznych

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 05-SO-S1-PW/SMAS Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Socjologia makrostruktur społecznych
Jednostka: Wydział Nauk Społecznych
Grupy: Przedm. obowiązkowe - 3 sem. socjologii reklamy i komunikacji społecznej /stacj. I stopnia/
Punkty ECTS i inne: 5.00 LUB 4.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowy

Wymagania wstępne:

Warunki wstępne (dopuszczające): ukończenie przedmiotu: Wstęp do socjologii. Znajomość podstawowych teorii i pojęć socjologicznych

Skrócony opis:

Zajęcia są pomyślane jako wprowadzenie do problematyki wielkich struktur. Ich celem jest zapoznanie studentów z podstawowymi paradygmatami teoretycznymi oraz problemami badawczymi z zakresu makrostruktur. Na wykładach zostaną omówione najważniejsze podejścia do problematyki wielkich struktur. Ćwiczenia poświęcone będą analizie funkcjonowania wybranych makrostruktur oraz zmian zachodzących w społeczeństwie polskim oraz światowym. Zajęcia służą zrozumieniu pojęcia „społeczeństwo” i sporów o jego ontologię; pokazują problem świadomego wyboru perspektywy teoretycznej i dostrzegania konsekwencji tego wyboru; analizowania struktur systemu społecznego i powiązań między jej poszczególnymi elementami; rozumienia koncepcji „społeczeństwa jako procesu”.

Pełny opis:

1/ Przedmiot teorii wielkich struktur społecznych.

1.1. Pojęcie wielkiej struktury społecznej.

1.2.Wielkie struktury jako przedmiot refleksji społecznej.

1.3. Próby systematyzacji problematyki H. Domański, P. Rybicki, P. Sztompka

1.3.Podstawowe paradygmaty w zakresie wielkich struktur społecznych.

1.4. Struktura klasowa w społecznej świadomości w ujęciu St. Ossowskiego.

2/ Poglądy na strukturę społeczną Maxa Webera

2.1. Specyfika weberowskiej koncepcji klas i stanów społecznych.

2.2. Próby reinterpretacji i współczesna recepcja weberowskich koncepcji

2.3. Weberowskie koncepcje klas

2.4. Weberowskie koncepcje stanów

2.5. Pojęcie warstwy i partii

2.6. Webera polemika z Marksem

3/ Marksowskie i neomarksistowskie schematy podziałów klasowych

3.1 Marksa rozumienie pojęcia klasa

3.2 Reinterpretacja marksowskich schematów struktury klasowej

3.3 Walka klas

3.4 Interes klasowy, świadomość klasowa, ideologia

3.5 Neomarksistowski schemat podziałów klasowych (koncepcja E.O. Wrighta)

4/ Funkcjonalna teoria uwarstwienia.

4.1. Struktura społeczna w ujęciu T. Parsonsa.

4.2. Podstawowe założenia funkcjonalnej teoria uwarstwienia K. Davisa i W. Moore'a

4.3. Krytyka funkcjonalnej teorii uwarstwienia

4.4. Współczesna recepcja funkcjonalizmu

4.5 Newofunkcjonalne podejście do struktury społecznej

5/ Konfliktowe ujęcie struktury społecznej.

5.1. Społeczne funkcje konfliktu L. Cosera.

5.2. Teoria konfliktu R. Dahrendorfa.

5.3. J. Muchy spojrzenie na konfliktowe wizje społeczeństwa.

6/ Teoretyczne podstawy badania przemian struktury współczesnych społeczeństw.

6.1. Teoria trwałości klasowego podziału.

6.2. Teoria równowagi interesów.

6.3. Teoria dekompozycji struktury klasowej i instytucjonalizacji konfliktu.

6.4. Teoria nieadekwatności koncepcji klas.

6.5. Teza o śmierci klas

7/ Reprodukcja struktury społecznej wedle P. Bourdieu i J.C. Passeron

7.1. Rola systemu oświatowego w reprodukcji struktury społecznej.

7.2. Użyteczność koncepcji reprodukcji struktury społecznej do analizy społeczeństwa polskiego.

7.3. Przypadek reprodukcji struktury społeczności górnośląskiej.

8/ Ruchliwość społeczna

8.1. Pojęcie ruchliwości społecznej.

8.2 Podstawowe podejścia do problemów ruchliwości społecznej

8.3. Funkcje ruchliwości

8.4. Wyniki badań nad ruchliwością

9/ Underclass. rzeczywistość, czy słowo wytrych?

9.1. Pojęcie uderclass.

9.2. Wielkomiejscy biedni i ubóstwo na wsi.

9.3. Czy w Polsce mamy underclass?

10/ Wybrane zagadnienia nowych klas

10.1. Nowa klasa robotnicza

10.2. Czy istnieje klasa metropolitalna?

10.3. Nowe klasy w społeczeństwie poprzemysłowym

10.4 Klasa kreatywna

10.5 Prekariat

11/ Specyfika struktury społeczeństw odmiennych kulturowo.

11.1. Społeczeństwo kastowe w Indiach Varny i Jati.

11.2. Teorie powstania społeczeństwa kastowego

11.3. Przemiany społeczeństwa hinduskiego

12/ Społeczeństwo polskie po 1989 roku.

12.1. Zmiany społeczeństwa polskiego po przełomie 1989 roku.

12.2 Nowe klasy w Polsce

12.3. Mechanizmy zróżnicowania społecznego w Polsce współczesnej.

12.5. Czy zanikają w Polsce klasy?

12.6 Społeczeństwo polskie wedle Diagnozy Społecznej

Literatura:

H. Domański, Struktura społeczna, Warszawa 2004

2. J. Turowski, Socjologia wielkie struktury społeczne, Lublin 1994

3. M. Hamilton, M. Hirszowicz, Klasy i nierówności społeczne w perspektywie porównawczej, Warszawa 1995

4. P. Rybicki, Struktura społecznego świata, Warszawa 1979

1. H. Domański, Polska klasa średnia, Wrocław 2002

2. Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XXI wieku, M. Marody [red.], Warszawa 2002

3. St. Ossowski, O strukturze społecznej, Warszawa 1986

4. Kulturowe aspekty struktury społecznej, P. Gliński iinni [red.], Warszawa 2010

5. artykuły z: „Studia Socjologiczne” i „Kultura i Społeczeństwo”

6. Współczesne teorie socjologiczne, A. Jasińska-Kania i inni [red.], Warszawa 2006

Kolejne tomy Diagnozy Społecznej

Efekty uczenia się:

1. Przyswojenie podstawowej wiedzy z tematów podejmowanych w ramach jednostek kontaktowych.

2. Przyswojenie podstawowej wiedzy z wyszczególnionej literatury obowiązkowej.

3. Student posiada wiedzę z zakresu teorii wyjaśniających powstawanie i funkcjonowanie podstawowych makrostruktur społecznych oraz rozumie ich genezę oraz ograniczenia.

4. Student ma elementarna wiedzę na temat najważniejszych makrostruktur społecznych, obejmującą cechy makrostruktur oraz specyfikę ich funkcjonowania; porządkuje tę wiedzę z wykorzystaniem terminologii socjologicznej.

5. Student posiada umiejętność analizowania wielkich struktur społecznych oraz powiązań, jakie występują między ich poszczególnymi elementami.

Metody i kryteria oceniania:

Akcent w ramach egzaminu ustnego zostanie położony na wiedzę z zakresu podstawowych teorii makrostruktur oraz powstawania i funkcjonowania najważniejszych makrostruktur społecznych. Egzamin ustny będzie obejmował wiedzę merytoryczną przekazaną zarówno w ramach wykładów jak i ćwiczeń.

Egzamin składa się z trzech pytań.

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2015/2016" (zakończony)

Okres: 2015-10-01 - 2016-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Nawrocki
Prowadzący grup: Monika Gnieciak, Barbara Lewicka, Tomasz Nawrocki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie lub ocena
Wykład - Egzamin

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2016/2017" (zakończony)

Okres: 2016-10-01 - 2017-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Nawrocki
Prowadzący grup: Monika Gnieciak, Barbara Lewicka, Tomasz Nawrocki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena końcowa z modułu
Ćwiczenia - Zaliczenie lub ocena
Wykład - Egzamin
Sposób ustalania oceny końcowej:

Końcowa ocena z przedmiotu będzie wypadkową ocen cząstkowych z ćwiczeń i egzaminu

Pełny opis:

1/ Przedmiot teorii wielkich struktur społecznych.

1.1. Pojęcie wielkiej struktury społecznej.

1.2.Wielkie struktury jako przedmiot refleksji społecznej.

1.3. Próby systematyzacji problematyki H. Domański, P. Rybicki, P. Sztompka

1.3.Podstawowe paradygmaty w zakresie wielkich struktur społecznych.

1.4. Struktura klasowa w społecznej świadomości w ujęciu St. Ossowskiego.

2/ Poglądy na strukturę społeczną Maxa Webera

2.1. Specyfika weberowskiej koncepcji klas i stanów społecznych.

2.2. Próby reinterpretacji i współczesna recepcja weberowskich koncepcji

2.3. Weberowskie koncepcje klas

2.4. Weberowskie koncepcje stanów

2.5. Pojęcie warstwy i partii

2.6. Webera polemika z Marksem

3/ Marksowskie i neomarksistowskie schematy podziałów klasowych

3.1 Marksa rozumienie pojęcia klasa

3.2 Reinterpretacja marksowskich schematów struktury klasowej

3.3 Walka klas

3.4 Interes klasowy, świadomość klasowa, ideologia

3.5 Neomarksistowski schemat podziałów klasowych (koncepcja E.O. Wrighta)

4/ Funkcjonalna teoria uwarstwienia.

4.1. Struktura społeczna w ujęciu T. Parsonsa.

4.2. Podstawowe założenia funkcjonalnej teoria uwarstwienia K. Davisa i W. Moore'a

4.3. Krytyka funkcjonalnej teorii uwarstwienia

4.4. Współczesna recepcja funkcjonalizmu

4.5 Newofunkcjonalne podejście do struktury społecznej

5/ Konfliktowe ujęcie struktury społecznej.

5.1. Społeczne funkcje konfliktu L. Cosera.

5.2. Teoria konfliktu R. Dahrendorfa.

5.3. J. Muchy spojrzenie na konfliktowe wizje społeczeństwa.

6/ Teoretyczne podstawy badania przemian struktury współczesnych społeczeństw.

6.1. Teoria trwałości klasowego podziału.

6.2. Teoria równowagi interesów.

6.3. Teoria dekompozycji struktury klasowej i instytucjonalizacji konfliktu.

6.4. Teoria nieadekwatności koncepcji klas.

6.5. Teza o śmierci klas

7/ Reprodukcja struktury społecznej wedle P. Bourdieu i J.C. Passeron

7.1. Rola systemu oświatowego w reprodukcji struktury społecznej.

7.2. Użyteczność koncepcji reprodukcji struktury społecznej do analizy społeczeństwa polskiego.

7.3. Przypadek reprodukcji struktury społeczności górnośląskiej.

8/ Ruchliwość społeczna

8.1. Pojęcie ruchliwości społecznej.

8.2 Podstawowe podejścia do problemów ruchliwości społecznej

8.3. Funkcje ruchliwości

8.4. Wyniki badań nad ruchliwością

9/ Underclass. rzeczywistość, czy słowo wytrych?

9.1. Pojęcie uderclass.

9.2. Wielkomiejscy biedni i ubóstwo na wsi.

9.3. Czy w Polsce mamy underclass?

10/ Wybrane zagadnienia nowych klas

10.1. Nowa klasa robotnicza

10.2. Czy istnieje klasa metropolitalna?

10.3. Nowe klasy w społeczeństwie poprzemysłowym

10.4 Klasa kreatywna

10.5 Prekariat

11/ Specyfika struktury społeczeństw odmiennych kulturowo.

11.1. Społeczeństwo kastowe w Indiach Varny i Jati.

11.2. Teorie powstania społeczeństwa kastowego

11.3. Przemiany społeczeństwa hinduskiego

12/ Społeczeństwo polskie po 1989 roku.

12.1. Zmiany społeczeństwa polskiego po przełomie 1989 roku.

12.2 Nowe klasy w Polsce

12.3. Mechanizmy zróżnicowania społecznego w Polsce współczesnej.

12.5. Czy zanikają w Polsce klasy?

12.6 Społeczeństwo polskie wedle Diagnozy Społecznej

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2017/2018" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-02-18
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Nawrocki
Prowadzący grup: Patrycja Dziuba, Monika Gnieciak, Monika Habdas, Barbara Lewicka, Tomasz Nawrocki, Karolina Panek, Łukasz Zych
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena końcowa z modułu
Ćwiczenia - Zaliczenie lub ocena
Wykład - Zaliczenie lub ocena
Sposób ustalania oceny końcowej:

Akcent w ramach egzaminu ustnego zostanie położony na wiedzę z zakresu podstawowych teorii makrostruktur oraz powstawania i funkcjonowania najważniejszych makrostruktur społecznych. Egzamin ustny będzie obejmował wiedzę merytoryczną przekazaną zarówno w ramach wykładów jak i ćwiczeń.

Egzamin składa się z trzech pytań.

Pełny opis:

Zajęcia są pomyślane jako wprowadzenie do problematyki wielkich struktur. Ich celem jest zapoznanie studentów z podstawowymi paradygmatami teoretycznymi oraz problemami badawczymi z zakresu makrostruktur. Na wykładach zostaną omówione najważniejsze podejścia do problematyki wielkich struktur. Ćwiczenia poświęcone będą analizie funkcjonowania wybranych makrostruktur oraz zmian zachodzących w społeczeństwie polskim oraz światowym. Zajęcia służą zrozumieniu pojęcia „społeczeństwo” i sporów o jego ontologię; pokazują problem świadomego wyboru perspektywy teoretycznej i dostrzegania konsekwencji tego wyboru; analizowania struktur systemu społecznego i powiązań między jej poszczególnymi elementami; rozumienia koncepcji „społeczeństwa jako procesu”.

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2018/2019" (zakończony)

Okres: 2018-10-01 - 2019-02-17
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Nawrocki
Prowadzący grup: Barbara Lewicka, Tomasz Nawrocki
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Ocena końcowa z modułu
Ćwiczenia - Zaliczenie lub ocena
Wykład - Egzamin
Sposób ustalania oceny końcowej:

Końcowa ocena z przedmiotu będzie wypadkową ocen cząstkowych z ćwiczeń i egzaminu

Pełny opis:

1/ Przedmiot teorii wielkich struktur społecznych.

1.1. Pojęcie wielkiej struktury społecznej.

1.2.Wielkie struktury jako przedmiot refleksji społecznej.

1.3. Próby systematyzacji problematyki H. Domański, P. Rybicki, P. Sztompka

1.3.Podstawowe paradygmaty w zakresie wielkich struktur społecznych.

1.4. Struktura klasowa w społecznej świadomości w ujęciu St. Ossowskiego.

2/ Poglądy na strukturę społeczną Maxa Webera

2.1. Specyfika weberowskiej koncepcji klas i stanów społecznych.

2.2. Próby reinterpretacji i współczesna recepcja weberowskich koncepcji

2.3. Weberowskie koncepcje klas

2.4. Weberowskie koncepcje stanów

2.5. Pojęcie warstwy i partii

2.6. Webera polemika z Marksem

3/ Marksowskie i neomarksistowskie schematy podziałów klasowych

3.1 Marksa rozumienie pojęcia klasa

3.2 Reinterpretacja marksowskich schematów struktury klasowej

3.3 Walka klas

3.4 Interes klasowy, świadomość klasowa, ideologia

3.5 Neomarksistowski schemat podziałów klasowych (koncepcja E.O. Wrighta)

4/ Funkcjonalna teoria uwarstwienia.

4.1. Struktura społeczna w ujęciu T. Parsonsa.

4.2. Podstawowe założenia funkcjonalnej teoria uwarstwienia K. Davisa i W. Moore'a

4.3. Krytyka funkcjonalnej teorii uwarstwienia

4.4. Współczesna recepcja funkcjonalizmu

4.5 Newofunkcjonalne podejście do struktury społecznej

5/ Konfliktowe ujęcie struktury społecznej.

5.1. Społeczne funkcje konfliktu L. Cosera.

5.2. Teoria konfliktu R. Dahrendorfa.

5.3. J. Muchy spojrzenie na konfliktowe wizje społeczeństwa.

6/ Teoretyczne podstawy badania przemian struktury współczesnych społeczeństw.

6.1. Teoria trwałości klasowego podziału.

6.2. Teoria równowagi interesów.

6.3. Teoria dekompozycji struktury klasowej i instytucjonalizacji konfliktu.

6.4. Teoria nieadekwatności koncepcji klas.

6.5. Teza o śmierci klas

7/ Reprodukcja struktury społecznej wedle P. Bourdieu i J.C. Passeron

7.1. Rola systemu oświatowego w reprodukcji struktury społecznej.

7.2. Użyteczność koncepcji reprodukcji struktury społecznej do analizy społeczeństwa polskiego.

7.3. Przypadek reprodukcji struktury społeczności górnośląskiej.

8/ Ruchliwość społeczna

8.1. Pojęcie ruchliwości społecznej.

8.2 Podstawowe podejścia do problemów ruchliwości społecznej

8.3. Funkcje ruchliwości

8.4. Wyniki badań nad ruchliwością

9/ Underclass. rzeczywistość, czy słowo wytrych?

9.1. Pojęcie uderclass.

9.2. Wielkomiejscy biedni i ubóstwo na wsi.

9.3. Czy w Polsce mamy underclass?

10/ Wybrane zagadnienia nowych klas

10.1. Nowa klasa robotnicza

10.2. Czy istnieje klasa metropolitalna?

10.3. Nowe klasy w społeczeństwie poprzemysłowym

10.4 Klasa kreatywna

10.5 Prekariat

11/ Specyfika struktury społeczeństw odmiennych kulturowo.

11.1. Społeczeństwo kastowe w Indiach Varny i Jati.

11.2. Teorie powstania społeczeństwa kastowego

11.3. Przemiany społeczeństwa hinduskiego

12/ Społeczeństwo polskie po 1989 roku.

12.1. Zmiany społeczeństwa polskiego po przełomie 1989 roku.

12.2 Nowe klasy w Polsce

12.3. Mechanizmy zróżnicowania społecznego w Polsce współczesnej.

12.5. Czy zanikają w Polsce klasy?

12.6 Społeczeństwo polskie wedle Diagnozy Społecznej

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Ćwiczenia, 30 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Nawrocki
Prowadzący grup: Monika Gnieciak, Tomasz Nawrocki, Agata Zygmunt
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Ślaski w Katowicach.