Uniwersytet Ślaski w Katowicach - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Antropologia ekologiczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 12-ET-S1-3AE Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Antropologia ekologiczna
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: Przedmioty obowiązkowe dla II roku 4 semestr etnologii /stacj. I stopnia/
Punkty ECTS i inne: (brak)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowy

Wymagania wstępne:

Zalecane: realizacja efektów kształcenia modułu Wstęp do etnologii i antropologii kulturowej

Skrócony opis:

Zasadniczym przedmiotem analiz są relacje zachodzące pomiędzy człowiekiem a otaczającym go środowiskiem biofizycznym i wpływ tego ostatniego na społeczne, kulturowe, ekonomiczne oraz polityczne aspekty życia danej populacji ludzi. Istotne jest ukazanie jak w procesie adaptacji kulturowej określone grupy społeczne kształtują i dostosowują swoje środowisko.

Pełny opis:

Moduł Antropologia ekologiczna wskazuje na kulturę jako na instrument pozabiologicznej adaptacji człowieka do środowiska. Ukazuje formy i strategie przystosowani. Zajmuje się człowiekiem i kulturą jako elementem równowagi ekologicznej w środowisku zdegradowanym (przyrodniczym, społecznym i kulturowym). Etnolog jest tu obserwatorem i analitykiem zmian kulturowych i społecznych, jakie dokonują się pod wpływem czynników towarzyszącym innowacji kulturowej związanej z tworzeniem i funkcjonowaniem cywilizacji technicznej oraz kultury nowoczesnej; jednoczesny rozwój kultury i równoczesna degradacja dotychczasowej przestrzeni kulturowej i społecznej (patologie) stawiają wymóg twórczej adaptacji do nowych warunków, tworzenia niszy ekologicznej, czynników kulturotwórczych. W trakcie zajęć analizie poddano ekologiczną przestrzeń kulturową Górnego Śląska - proces adaptacji lokalnych społeczności w trakcie uprzemysławiania regionu, w okresie stabilizacji kulturowej i w sytuacji restrukturyzacji przemysłu i postępującej dezindustrializacji.

Literatura:

A. Biersack: Od „nowej ekologii” do nowych ekologii. W: Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje. Red. M. Kempny, E. Nowicka. Warszawa 2004, s. 193-214.

Bukowska-Floreńska I.: Adaptacja czy tworzenie ekosystemu kulturowego? W: Problemy ekologii kulturowej i społecznej w przestrzeni miejskiej i podmiejskiej. „Studia Etnologiczne i Antropologiczne“. T. 9. Red. I. Bukowska-Floreńska. Katowice 2006, s. 15-31.

M. Herzfeld: Antropologia. Praktykowanie teorii w kulturze i społeczeństwie. Kraków 2004, Rozdz. VIII Ekologizmy, s. 241-268.

Nowicka E.: Świat człowieka-świat kultury. Systematyczny wykład problemów antropologii kulturowej. Warszawa Warszawa 1997, rozdz. VIII: Gospodarka i sposoby adaptacji do środowiska naturalnego, s. 288-336.

Szynkiewicz S.: Szara ekologia tubylców. Mistrzowie czy nieudacznicy w zarządzaniu środowiskiem. W: Horyzonty antropologii kultury. Red. S. Wasilewski, A. Zadrożyńska, A. Bruczkowska. Warszawa 2005, s. 109-127.

P. J. Bowler P. J.: Historia nauk o środowisku. Warszawa 2007, rozdz. Problem percepcji, s. 13-32.

Braun J.: Elementy ekologii miasta przemysłowego. Wrocław 1964.

Bukowska-Floreńska I.: Rodzina na Górnym Śląsku. Katowice 2007.

Bukowska-Floreńska I.: Społeczno-kulturowe funkcje tradycji w społecznościach industrialnych Górnego Śląska. Katowice 1987.

Byrne D., Wódz K.: Polaryzacja przestrzenna i degradacja kulturowa – stare regiony przemysłowe w epoce poindustrialnej. W: Jaki region? Jaka Polska? Jaka Europa?: Szkice socjologiczne. Red. M. S. Szczepański. Katowice 2001, s. 115-131.

Gasidło K.: Dom – kopalnia – krajobraz. O kształtowaniu przestrzeni górniczej. W: Górniczy etos. Tradycja i współczesność. Red. D. Pohl. Lędziny 2006, s. 57-69.

Matczak. P.: Problemy ekologiczne jako problemy społeczne. Poznań 2000.

Strzałko J., Ostoja-Zagórski J.: Ekologia populacji ludzkich. Środowisko człowieka w pradziejach. Poznań 1995.

Piontek J.: O przedmiocie antropologii ekologicznej. Szkic problematyki. „Przegląd Antropologiczny”, 1987, tom 53, z. 1-2, s. 219-226.

Swadźba U.: Śląski etos pracy. Studium socjologiczne. Katowice 2001.

Efekty uczenia się:

zna zakres jednej ze współczesnych subdyscyplin etnologii i antropologii kulturowej zajmującej się adaptacją kulturową i społeczną ludzi w warunkach degradacji środowiska przyrodniczego, społecznego i kulturowego; zna ekologiczne uwarunkowania i mechanizmy utrzymywania równowagi między środowiskiem a kulturą

zna formy i etapy adaptacji kulturowej i społecznej w czasie procesu industrializacji Górnego Śląska (laboratoryjny przykład), rozwój cywilizacji technicznej i równoczesna degradacja środowiska przyrodniczego, kulturowego, społecznego; czynniki zmian i adaptacji do nowych warunków pracy i życia rodzinnego, społecznego; tworzenie tradycji industrialnej, ciągłości tradycji, tworzenie nisz ekologicznych;

potrafi posługiwać się terminologią oraz ujęciami teoretycznymi antropologii ekologicznej; umie wykorzystać wiedzę o degradacji i regresie tradycyjnej kultury, adaptacji do tworzonej cywilizacji technicznej, procesie zmian do analizowania i interpretowania cech kultury industrialnej;

potrafi dokonać obserwacji i interpretacji procesów industrializacji i urbanizacji kultury, umie scharakteryzować cechy kultury industrialnej jako tradycji społeczności nowoczesnych (na przykładzie Górnego Śląska). Rozumie i próbuje określić sposób zastosowania metod badań w ramach orientacji ekologicznej;

ma świadomość swojej wiedzy i potrzeby jej doskonalenia dla lepszej kompetencji w ocenach charakteru degradacji społecznej i kulturowej w swoim środowisku, podejmowania stosownych inicjatyw adaptacyjnych;

ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie oraz ochronę dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego;

Metody i kryteria oceniania:

egzamin ustny-sprawdzenie stopnia znajomości i rozumienia treści wykładów oraz literatury uzupełniającej;

prezentacja-sprawdzenie umiejętności pracy w grupie oraz stopnia wykorzystanej wiedzy teoretycznej na wybranych przez siebie przykładach procesu industrializacji i deindustrializacji, urbanizacji kultury wsi, akulturacji, asymilacji, zjawiska folkloryzmu;

projekt-sprawdzenie czy student potrafi w sposób analityczny przedstawić opis procesu industrializacji, dezindustrializacji, urbanizacji kultury, ich etapów i skutków na konkretnych przykładach;

Przedmiot nie jest oferowany w żadnym z aktualnych cykli dydaktycznych.
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Ślaski w Katowicach.