Uniwersytet Ślaski w Katowicach - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Seminarium specjalizacyjne WoWS-3: Przemiany moralności w społeczeństwie polskim

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 05-SO-WS-S1-PMSP Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Seminarium specjalizacyjne WoWS-3: Przemiany moralności w społeczeństwie polskim
Jednostka: Wydział Nauk Społecznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: (brak danych)
Rodzaj przedmiotu:

fakultatywny ograniczonego wyboru

Zajęcia w cyklu "semestr zimowy 2019/2020" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-02-23
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: seminarium, 20 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Ewa Budzyńska
Prowadzący grup: Ewa Budzyńska
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin z modułu
Sposób ustalania oceny końcowej:

1/ Student jest obowiązany do systematycznego uczestnictwa w seminarium,

2/ Bezwzględnym warunkiem otrzymana oceny z zaliczenia z przedmiotu jest systematyczne i aktywne uczestnictwo w zajęciach oraz przygotowanie referatu lub prezentacji na wybrany temat ukazujący procesy przemian moralności w społeczeństwie polskim.


Pełny opis:

Termin „moralność” jest pojęciem wieloznacznym i trudnym do zdefiniowania. Na ogół w socjologicznych definicjach moralność utożsamiana jest z systemami wartości, norm, ocen, zasad ukierunkowujących zachowania, które uważane są w danym środowisku za właściwe (K. Olechnicki i P. Załęcki), a w związku z tym same zachowania oceniane są w kategoriach dobra lub zła, czyli zgodności lub niezgodności z obowiązującym systemem norm (H. Muszyński), co pociąga za sobą, w zależności od jakości dokonanej oceny, społeczne sankcje o różnym charakterze (E. Durkheim). Często moralność wiązana jest z cechami prospołecznymi - z obowiązkowością, wyrzeczeniem bądź wysiłkiem przekraczania samego siebie (E. Durkheim, G. Gurvitch, E. Dupréel), z bezinteresownością (np. E. Westermarck) bądź prospołecznością przeciwstawianą egoizmowi w międzyludzkich relacjach (K. Kiciński); bywa rozciągana na wszelkie istoty żywe, a nawet na całą planetę Ziemię (A. Podgórecki). Moralność może obejmować wszystkie sfery ludzkiego życia (np. moralność religijna – np. chrześcijańska, muzułmańska) lub ograniczać się do jego wybranych aspektów (np. moralność biznesu, seksualna, w polityce, w medycynie, itp.); może odnosić się zarówno do funkcjonowania pojedynczego człowieka jak i do grupy społecznej, tak do relacji międzyludzkich, jak i międzygrupowych (J. Mariański). Na kształtowanie się moralności wywierają wpływ: religia, prawo stanowione, obyczajowość grupowa, tradycja, środki masowego przekazu. Moralność – jej struktura, trwałość jej systemów aksjonormatywnych – wiąże się z typem społeczeństwa (tradycyjnego, nowoczesnego lub ponowoczesnego); poddawana jest także toczącym się, zwłaszcza w świecie zachodnim, ogólnospołecznym procesom, intensywnie oddziałujących na system wartości i norm, przyczyniających się do szybkich i głębokich zmian. Są to procesy: dyferencjacji społecznej, czyli pluralizacji grup społecznych o często odmiennych (sprzecznych) wartościach i normach, zróżnicowanych rolach społecznych; pluralizmu kulturowego, czyli równoprawnej wielości konkurujących ze sobą systemów wartości, religii, stylów życia; deinstytucjonalizacji, czyli osłabienia bądź utraty prawomocności instytucji społecznych (autorytetów, rodziny, Kościoła, państwa); strukturalnego indywidualizmu, czyli przyznania prymatu jednostce w zakresie wyboru systemu wartości, religii, stylu życia, tożsamości (J. Mariański)

Konsekwencją tych procesów są zmiany w obrębie sfery aksjonormatywnej społeczeństw zachodnich, polegające na: 1) przechodzeniu od uznawania wartości tradycyjnych (tradycyjnych wzorów rodziny, instytucji i autorytetów, zwłaszcza religijnych, identyfikacji z narodem i dumy narodowej) do wartości świecko-racjonalnych, podkreślających indywidualne osiągnięcia, skuteczność i niezależność, demokratyczną partycypację w życiu politycznym oraz racjonalno-prawne legitymizowanie instytucji; 2) przechodzeniu od orientacji na wartości materialistyczne, związanej z potrzebami przetrwania oraz bezpieczeństwa fizycznego i ekonomicznego, do orientacji na wartości postmaterialistyczne, wyrażającej potrzeby samorealizacji i samoekspresji, jakości i komfortu życia, oraz wewnętrzne, duchowe aspekty wierzeń religijnych; 3) nasilaniu się trendu relatywizacji zasad moralnych i kryteriów odróżniania dobra od zła; 4) odchodzeniu od rygoryzmu na rzecz permisywizmu w sferze moralności osobistej; 5) wzroście rygoryzmu w sferze moralności społecznej i obywatelskiej (A. Jasińska-Kania).

Procesy te mają miejsce także w społeczeństwie polskim, zachowując jednak swoją specyfikę w porównaniu z krajami zachodnimi. Mogą one przybrać postać: sekularyzacji moralności, czyli odchodzenia od modelu moralności religijnej (chrześcijańskiej), powiązanej z poglądem, że można zbudować ludzkie społeczeństwo bez zobowiązań etycznych o charakterze uniwersalnym, a postęp jest możliwy bez stałych wartości moralnych, bez obiektywnej prawdy i wszelkiej Transcendencji; indywidualizacji moralności, czyli prymatu nieograniczonej wolności i autonomii jednostki wobec dotychczas obowiązujących uniwersalnych systemów wartości; transformacji wartości, czyli rozpadu dawnych wartości i tworzenia się nowych, dostosowanych do społeczeństwa pluralistycznego (np. odchodzenie od wartości obowiązku do wartości samorozwojowych); reorientacji (rekonstrukcji) wartości moralnych – w duchu religijnym (chrześcijańskim) bądź innym, spowalniającej procesy sekularyzacyjne, umacniającej obiektywny porządek moralny (J. Mariański).

Uwagi:

WOWS, 3 sem.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Ślaski w Katowicach.