Uniwersytet Ślaski w Katowicach - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Chemia fizyczna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: W4-CH-S1-4-CF Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Chemia fizyczna
Jednostka: Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 10.00
Język prowadzenia: (brak danych)
Skrócony opis:

Wykład obejmuje zagadnienia obejmujące termodynamikę chemiczną (zagadnienia związane z zerową, I, II, III zasadą termodynamiki), właściwości termodynamiczne układów wieloskładnikowych (roztworów), właściwości fazowe układów jednoskładnikowych i wieloskładnikowych, właściwości gazów, właściwości układów w których zachodzi reakcja chemiczna, kinetykę oraz elektrochemię.

Pełny opis:

Wykład:

I część

Podstawowe pojęcia w termodynamice (układ i otoczenie, typy układów, funkcja stanu, parametry stanu). Energia wewnętrzna. Sposoby przekazywania energii (praca i ciepło). I zasada termodynamiki. Przemiany izobaryczne i izochoryczne. Entalpia. Pojemność cieplna.

Efekty cieplne przemian chemicznych – termochemia. Prawo Hessa. Prawo Kirchhoffa. Procesy samorzutne i niesamorzutne. Entropia. II zasada termodynamiki. Statystyczna interpretacja entropii – mikrostan i makrostan. Energia swobodna, entalpia swobodna. Kryteria samorzutności i równowagi w zależności od warunków zewnętrznych. III zasada termodynamiki. Zerowa zasada termodynamiki.

Temperatura. Gazy. Równania stanu: van der Waalsa, wirialne. Współczynnik kompresji. Zmienne zredukowane. Zasada stanów odpowiadających sobie. Zredukowane równania stanu. Termiczne równanie stanu jako źródło informacji o właściwościach termodynamicznych substancji. Współczynnik Joule’a-Thomsona.

II część

Funkcje termodynamiczne układów chemicznych. Potencjał chemiczny. Wielkości cząstkowe molowe. Pojęcie rzędu funkcji jednorodnej. Twierdzenie Eulera o funkcjach jednorodnych. Wielkości intensywne i ekstensywne. Termodynamiczne funkcje standardowe i funkcje mieszania. Potencjał chemiczny składnika w mieszaninie gazów doskonałych. Potencjał chemiczny składnika w wieloskładnikowym układzie rzeczywistym. Definicja aktywności i współczynnika aktywności. Termodynamiczna klasyfikacja roztworów. Układy odniesienia dla współczynnika aktywności.

Układy jednoskładnikowe wielofazowe. Stany skupienia substancji. Warunek równowagi dla układu jednoskładnikowego wielofazowego. Reguła faz Gibbsa. Pojęcie stopnia swobody. Potencjał chemiczny substancji w pobliżu przejścia fazowego. Przejścia fazowe I rodzaju. Przebieg linii równowag na diagramach - równanie Clausiusa-Clapeyrona. Diagramy fazowe kryształ-ciecz-gaz układów jednoskładnikowych. Punkt potrójny i punkt krytyczny. Płyn nadkrytyczny. Ekstrakcja nadkrytyczna. Fazy stabilne i metastabilne. Przechładzanie. Krystaliczne i amorficzne ciała stałe. Mono- i enancjotropia.

Układy wieloskładnikowe wielofazowe. Warunek równowagi dla układu wieloskładnikowego wielofazowego. Równowagi gaz – ciecz w układach wieloskładnikowych. Prężność par nad roztworem doskonałym – prawo Raoulta. Izotermy kondensacji układu stosującego się do prawa Raoulta. Prężność par nad roztworem idealnym – prawo Henry’ego. Prężność par nad roztworem rzeczywistym. Diagramy fazowe zeo- i azeotropów. Zeotrop dodatni i ujemny. Azeotrop dodatni i ujemny. Skład cieczy i pozostającej z nią w równowadze pary. Destylacja. Pojęcie półki teoretycznej. Równowagi ciecz – kryształ w układach wieloskładnikowych. Diagramy fazowe eutektyków i perytektyków. Topnienie kongruentne i niekongruentne. Prawo podziału Nernsta. Ekstrakcja.

Układy w których zachodzi reakcja chemiczna. Definicja powinowactwa chemicznego. Warunki samorzutności i równowagi sformułowane z wykorzystaniem powinowactwa chemicznego. Stan równowagi. Warunek równowagi dla zerowej pracy nieobjętościowej. Prawo działania mas. Stała równowagi.

Kinetyka. Rząd reakcji, cząsteczkowość reakcji, mechanizm reakcji, przyrost postępu reakcji, szybkość reakcji chemicznej, stała szybkości, równania kinetyczne, połówkowy czas reakcji. Równanie Arrheniusa. Energia aktywacji. Katalizator.

Elektrochemia. Warunek równowagi dla niezerowej pracy nieobjętościowej i jego zastosowanie do ogniw galwanicznych. Wzór Nernsta (elektrochemia równowagowa). Konwencja sztokholmska dotycząca znaku SEM. Półogniwo wodorowe. Tradycyjna klasyfikacja półogniw: półogniwa odwracalne względem kationu, półogniwa odwracalne względem anionu, półogniwa redox, półogniwa gazowe. Potencjały Volty i Galvaniego.

Laboratorium:

Ćwiczenia praktyczne: Siła elektromotoryczna ogniwa galwanicznego. Potencjał standardowy elektrody. Napięcie rozkładowe elektrolitu. Kulometria. Przewodnictwo równoważnikowe elektrolitów. Termodynamika reakcji elektrodowych - zależność temperaturowa SEM. Liczby przenoszenia jonów. Miareczkowanie konduktometryczne. Kinetyka reakcji inwersji sacharozy. Stała szybkości jodowania acetonu. Izoterma rozpuszczalności w układzie trójskładnikowym (diagram Gibbsa). Jonity - pojemność wymieniacza.

Prawo podziału Nernsta - wyznaczanie współczynnika podziału. Analiza termiczna – wyznaczanie krzywych ostygania stopów. Mieszalność krytyczna. Wyznaczanie entalpii parowania wody. Ciepło reakcji zobojętniania. Ciepło rozpuszczania soli. Wyznaczanie pojemności cieplnej układu. Wyznaczanie objętości mieszania.

Konwersatorium:

I część

Zajęcia poświęcone rozwiązywaniu zadań obliczeniowych i problemowych z następujących tematów: Podstawowe pojęcia w termodynamice. Praca i ciepło jako sposoby przekazywania energii. I zasada termodynamiki. Energia wewnętrzna. Entalpia. Pojemność cieplna. Efekty cieplne przemian chemicznych – termochemia. Prawo Hessa. Prawo Kirchhoffa. Entropia. II zasada termodynamiki.

Entalpia swobodna. Gazy. Równania stanu: gazu doskonałego, van der Waalsa, wirialne. Współczynnik kompresji. Zmienne zredukowane. Zasada stanów odpowiadających sobie. Współczynnik Joule’a-Thomsona.

II część

Zajęcia poświęcone rozwiązywaniu zadań obliczeniowych i problemowych z następujących tematów:

Funkcje termodynamiczne układów chemicznych. Wielkości cząstkowe molowe. Funkcje mieszania.

Układy jednoskładnikowe wielofazowe. Przejścia fazowe I rodzaju. Reguła faz Gibbsa. Potencjał chemiczny substancji w pobliżu przejścia fazowego. Diagramy fazowe kryształ-ciecz-gaz układów jednoskładnikowych. Przebieg linii równowag na diagramach - równanie Clausiusa-Clapeyrona. Punkt potrójny, punkt krytyczny. Fazy stabilne i metastabilne. Przechładzanie. Krystaliczne i amorficzne ciała stałe. Mono- i enancjotropia.

Układy wieloskładnikowe wielofazowe. Równowagi gaz – ciecz i ciecz – kryształ w układach wieloskładnikowych. Prawo Raoulta, prawo Henry’ego. Zeo- i azeotropy. Eutektyki, perytektyki, topnienie kongruentne i niekongruentne.

Kinetyka. Rząd reakcji, cząsteczkowość reakcji, mechanizm reakcji, przyrost postępu reakcji, szybkość reakcji chemicznej, stała szybkości, równania kinetyczne, połówkowy czas reakcji. Równanie Arrheniusa. Energia aktywacji.

Elektrochemia. Procesy zachodzące w ogniwach. Siła elektromotoryczna ogniwa. Wzór Nernsta.

Literatura:

1. P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2007.

2. H. Buchowski, W. Ufnalski, Podstawy termodynamiki, wykłady z chemii fizycznej, WNT, Warszawa, 1998.

3. H. Buchowski, W. Ufnalski, Gazy ciecze płyny, wykłady z chemii fizycznej, WNT, Warszawa, 1994.

4. H. Buchowski, W. Ufnalski, Roztwory, wykłady z chemii fizycznej, WNT, Warszawa, 1998.

5. L. Sobczyk, A. Kisza, K. Gatner, A. Koll, Eksperymentalna chemia fizyczna, PWN, Warszawa, 1982.

6. Platforma zdalnego nauczania: http://el.us.edu.pl/upgow/course/category.php?id=9.

7. K. Pigoń, Z. Ruziewicz, Chemia fizyczna, PWN, Warszawa, 2006.

8. A. Kisza, Elektrochemia. Jonika I, wykłady z chemii fizycznej, WNT, Warszawa, 2000.

9. A. Kisza, Elektrochemia. Elektrodyka II, wykłady z chemii fizycznej, WNT, Warszawa, 2001.

10. L. Komorowski, A. Olszowski, Chemia fizyczna 4, Laboratorium fizykochemiczne, PWN, Warszawa, 2013.

11. W. Ufnalski, Wprowadzenie do termodynamiki chemicznej, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, W-wa 2004

12. P. W. Atkins, C. A. Trapp, M. P. Cady, C. Giunta, Chemia fizyczna. Zbiór zadań z rozwiązaniami, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001

13. K. Gumiński, Termodynamika, PWN Warszawa 1982

14. R. Hołyst, A. Poniewierski, A. Ciach, Termodynamika dla chemików, fizyków i inżynierów, ISBN 83-7072-337-3, dostępna w sieci postaci nieodpłatnego e-booka

15. A. Molski, Wprowadzenie do kinetyki chemicznej, wykłady z chemii fizycznej, WNT, Warszawa, 2001.

16. Materiały umieszczone na platformie Moodle oraz w zespołach na platformie Teams

Efekty uczenia się:

Potrafi objaśnić w stopniu podstawowym pojęcia z chemii fizycznej.

Zna zasady termodynamiki i wynikające z nich podstawowe relacje dotyczące procesów równowagowych z zakresu statyki chemicznej, elektrochemii i przemian fazowych.

Zna podstawowe metody obliczeniowe i statystyczne stosowane do rozwiązywania typowych problemów z zakresu chemii fizycznej i opracowywania wyników eksperymentalnych oraz potrafi wyliczyć przykłady zastosowań tychże metod w chemii fizycznej.

Rozwiązuje podstawowe zadania rachunkowe z chemii fizycznej dotyczące procesów równowagowych. Potrafi zaproponować metodę wyznaczenia określonej wielkości fizykochemicznej substancji

Potrafi zbudować prosty zestaw do pomiaru wielkości fizykochemicznych wykorzystując standardowy sprzęt dostępny w laboratorium. Opracowuje sprawozdania z zakresu chemii fizycznej w wykorzystaniem rachunku błędów i statystyki matematycznej jako metod pozwalających ocenić wiarygodność uzyskanych wyników.

W dyskusji używa języka naukowego, typowego dla nauk chemicznych.

Ma świadomość odpowiedzialności za wspólnie realizowane zadania, związane z pracą zespołową oraz za bezpieczeństwo pracy w laboratorium fizykochemicznym.

Jest świadom poziomu swojej wiedzy i rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie.

Metody i kryteria oceniania:

Sposób ustalania oceny końcowej modułu:

średnia arytmetyczna ocen z egzaminu, konwersatorium i laboratorium.

Egzamin:

Egzamin ustny będzie składał się z dwóch części (I część obejmuje zagadnienia realizowane w ramach pierwszych 5 tygodni zajęć, a II pozostałą część materiału). W obu przypadkach student losuje zestaw trzech pytań. Zestaw zawiera pytania o różnym stopniu trudności, sprawdzające umiejętności rozwiązywania zagadnień problemowych, zagadnień typowych z chemii fizycznej, zastosowania podstawowych praw i pojęć oraz przedstawienia ich treści. Na przygotowanie student ma 15 minut. W tym czasie część odpowiedzi zamieszcza na kartce. Odpowiedź ustna trwa od 15 do 20 minut. Polega na odpowiedzi na wylosowane pytania i dyskusji z egzaminatorem. Ocena końcowa z egzaminu będzie średnią z I i II części z wagą 0.33 dla pierwszej i 0.67 dla długiej części.

Konwersatorium:

Podstawą zaliczenia konwersatorium jest zaliczenie wszystkich sprawdzianów pisemnych. W ramach sprawdzianu student otrzymuje zestaw pytań i problemów do rozwiązania: pięciu w przypadku sprawdzianu trwającego 90 minut lub trzech w przypadku sprawdzianu trwającego 45 minut. Zestaw zawiera zadania o różnym stopniu trudności, sprawdzające umiejętności rozwiązywania zagadnień problemowych, zagadnień typowych z chemii fizycznej, zastosowania podstawowych praw i pojęć oraz przedstawienia ich treści. Student ma prawo do poprawy sprawdzianu dwukrotnie: przed pierwszym terminem egzaminu (wtedy poprawiane są tylko sprawdziany niezaliczone) oraz w sesji poprawkowej (gdzie student zobowiązany jest do ponownego zaliczenia całości materiału). Ocena końcowa z konwersatorium będzie średnią z I i II części z wagą 0.33 dla pierwszej i 0.67 dla długiej części. I część obejmuje zagadnienia realizowane w ramach pierwszych 5 tygodni zajęć, a II pozostałą część materiału.

Przy ocenie prac pisemnych stosowana jest następująca skala procentowa:

poniżej 55% ndst

55 -69% dost

70-75% +dost

76-88% dobry

89-94% +dobry

powyżej 94% bardzo dobry.

Laboratorium:

Podstawą zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych jest zaliczenie wszystkich elementów zajęć. Ocena końcowa z ćwiczeń laboratoryjnych jest średnia ważoną ocen z kolokwiów teoretycznych, sprawozdań i oceniania ciągłego:

ocena końcowa = 0.6 x kol.teoret + 0.3 x spraw. + 0.1 x ocen.ciągłe Kolokwium teoretyczne (ustne lub pisemne):

Student otrzymuje zestaw 3-5 pytań/problemów do rozwiązania. Odpowiedź ustna trwa od 15 do 20 minut i polega na odpowiedzi na pytania oraz dyskusji z prowadzącym. Odpowiedź pisemna trwa około 30 minut i polega na odpowiedzi na pytania oraz rozwiązaniu wszystkich zawartych w zestawie zadań.

Ocenianie ciągłe:

Na ocenianie ciągłe składa się krótkie kolokwium wstępne, umiejętność przygotowania aparatury pomiarowej, poprawność wykonania ćwiczenia oraz znajomość odpowiedzi na pytania dotyczące wykonywanego ćwiczenia zadawane w trakcie zajęć.

Krótkie kolokwium wstępne - czas trwania ok. 5 minut na początku zajęć, podczas którego student otrzymuje 2-3 pytania dotyczące praktycznych i teoretycznych aspektów wykonania ćwiczenia.

Sprawozdanie:

Sprawozdanie pisemne z wykonanego ćwiczenia student sporządza w oparciu o wytyczne w instrukcji ćwiczenia z pomocą podanej literatury przedmiotu.

Sprawozdanie powinno zawierać następujące elementy: wstęp teoretyczny związany z realizowanym zagadnieniami, opis metodyki oraz sposobu postępowania podczas pomiarów, opracowanie wyników pomiarów, ich analizę, rachunek błędów oraz analizę statystyczną, porównanie z literaturą oraz dyskusję wyników i wnioski.

Student składa sprawozdanie pisemne prowadzącemu laboratorium w terminie do 2 tygodni od dnia wykonania ćwiczenia. Prowadzący do dwóch tygodni informuje studenta o jego zaliczeniu bądź konieczności poprawy. Student składa poprawione sprawozdanie w terminie jednego tygodnia. Student ma możliwość dwukrotnej poprawy. Po dwukrotnym zwrocie sprawozdania, student zobowiązany jest do ponownego wykonania ćwiczenia.

Kryteria ocen dla egzaminu i kolokwium ustnego:

Ocena bardzo dobra – student samodzielnie opisuje zjawiska fizykochemiczne, rozwiązuje zagadnienia problemowe z zakresu chemii fizycznej, wymagające korzystania z wiedzy z innych dziedzin chemii oraz fizyki i matematyki, nie popełnia błędów,

Ocena dobra plus - student samodzielnie opisuje zjawiska fizykochemiczne, rozwiązuje zagadnienia problemowe z zakresu chemii fizycznej, wymagające korzystania z wiedzy z innych dziedzin chemii oraz fizyki i matematyki, popełnia nieliczne, drugorzędne błędy nie wynikające z braków merytorycznych

Ocena dobra - student wykorzystuje wiedzę do rozwiązywania zagadnień typowych oraz rozwiązuje z pomocą prowadzącego zagadnienia problemowe z zakresu chemii fizycznej, wymagające korzystania z wiedzy z innych dziedzin chemii oraz fizyki i matematyki popełniając nieliczne błędy,

Ocena dostateczna plus - student wykorzystuje wiedzę do rozwiązywania zagadnień typowych z zakresu chemii fizycznej, wymagające korzystania z wiedzy z innych dziedzin chemii oraz fizyki i matematyki popełniając przy tym błędy,

Ocena dostateczna - student rozumie i potrafi wyjaśnić podstawowe pojęcia i prawa fizykochemiczne, z pomocą prowadzącego wykorzystuje wiedzę do rozwiązywania zagadnień typowych z zakresu chemii fizycznej,

Ocena niedostateczna- student nie rozumie i nie potrafi wyjaśnić podstawowych pojęć i praw fizykochemicznych

Przy ocenie prac pisemnych stosowana jest następująca skala procentowa:

poniżej 55% niedostateczny,

55 -69% dostateczny,

70-75% +dostateczny,

76-88% dobry,

89-94% +dobry,

Powyżej 94% bardzo dobry.

Kryteria ocen dla sprawozdań:

Ocena bardzo dobra - samodzielnie wykonane sprawozdanie zawiera wszystkie konieczne elementy. Student samodzielnie opisuje zjawiska fizykochemiczne, korzysta swobodnie z wiedzy z innych dziedzin chemii oraz fizyki, matematyki i rachunku błędów, potrafi wskazać źródła rozbieżności i błędów; sprawozdanie nie zawiera błędów, jest wykonane bardzo starannie od strony edytorskiej,

Ocena dobra plus - samodzielnie wykonane sprawozdanie zawiera wszystkie konieczne elementy. Student samodzielnie opisuje zjawiska fizykochemiczne, korzysta swobodnie z wiedzy z innych dziedzin chemii oraz fizyki, matematyki i rachunku błędów, potrafi wskazać źródła rozbieżności i błędów; sprawozdanie zawiera nieliczne błędy edytorskie,

Ocena dobra - samodzielnie wykonane sprawozdanie zawiera wszystkie konieczne elementy. Student opisuje zjawiska fizykochemiczne, korzysta z wiedzy z innych dziedzin chemii oraz fizyki, matematyki i rachunku błędów, potrafi wskazać źródła rozbieżności i błędów; sprawozdanie zawiera nieliczne błędy,

Ocena dostateczna plus - sprawozdanie zawiera wszystkie konieczne elementy. Student opisuje zjawiska fizykochemiczne z pomocą prowadzącego, po konsultacjach wykorzystuje również wiedzę z innych dziedzin chemii oraz fizyki, matematyki i rachunku błędów, potrafi wskazać źródła rozbieżności i błędów; sprawozdanie zawiera błędy, które zostają wyeliminowane po konsultacjach z prowadzącym, Ocena dostateczna - sprawozdanie zawiera wszystkie konieczne elementy. Student opisuje zjawiska fizykochemiczne z pomocą prowadzącego, po konsultacjach wykorzystuje również wiedzę z innych dziedzin chemii oraz fizyki, matematyki i rachunku błędów; sprawozdanie zawiera błędy, które zostają wyeliminowane po konsultacjach z prowadzącym,

Ocena niedostateczna- sprawozdanie nie jest kompletne, student nie rozumie i nie potrafi przeprowadzić podstawowych obliczeń fizykochemicznych.

Kryteria ocen dla oceniania ciągłego:

Ocena bardzo dobra - student samodzielnie wykonuje ćwiczenie konsultując się z prowadzącym tylko w momentach istotnych dla poprawnego przebiegu ćwiczenia; zna i rozumie realizowane zagadnienie, działanie aparatury, metodykę pomiaru. Prawidłowo planuje i wykonuje eksperyment, na bieżąco ocenia zgodność otrzymanych wyników z intuicją.

Ocena dobra - student wykonuje ćwiczenie konsultując się z prowadzącym w miarę potrzeby. Zna i rozumie realizowane zagadnienie, działanie aparatury, metodykę pomiaru. W miarę prawidłowo planuje i wykonuje eksperyment, na bieżąco ocenia zgodność otrzymanych wyników z intuicją po konsultacji z prowadzącym,

Ocena dostateczna - student wykonuje ćwiczenie po konsultacjach z prowadzącym. Rozumie realizowane zagadnienie, działanie aparatury, metodykę pomiaru. W miarę prawidłowo planuje i wykonuje eksperyment, na bieżąco ocenia zgodność otrzymanych wyników z intuicją po konsultacji z prowadzącym,

Ocena niedostateczna - student nie jest w stanie prawidłowo wykonać ćwiczenia nawet po konsultacji z prowadzącym

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2020/2021" (zakończony)

Okres: 2021-02-22 - 2021-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 45 godzin więcej informacji
Laboratorium, 60 godzin więcej informacji
Wykład, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marzena Dzida
Prowadzący grup: Karolina Brzóska, Marzena Dzida, Andrzej Dzienia, Anna Michta, Mateusz Penkala
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Sposób ustalania oceny końcowej:

Średnia arytmetyczna ocen z egzaminu, konwersatorium i laboratorium.

Pełny opis:

W ramach przedmiotu odbywa się wykład, konwersatorium oraz laboratorium.

Uwagi:

Podstawą zaliczenia modułu jest zaliczenie wszystkich zajęć

Zajęcia w cyklu "semestr letni 2021/2022" (w trakcie)

Okres: 2022-02-21 - 2022-09-30
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 45 godzin więcej informacji
Laboratorium, 75 godzin więcej informacji
Wykład, 45 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marzena Dzida
Prowadzący grup: Justyna Dziadosz, Marzena Dzida, Michał Filapek, Monika Geppert-Rybczyńska, Anna Michta, Michał Pająk, Jeremiasz Pilarz, Łukasz Scheller, Edward Zorębski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Laboratorium - Zaliczenie na ocenę
Wykład - Egzamin
Sposób ustalania oceny końcowej:

Średnia arytmetyczna ocen z egzaminu, konwersatorium i laboratorium.

Pełny opis:

W ramach przedmiotu odbywa się wykład, konwersatorium oraz laboratorium.

Uwagi:

Do egzaminu Student może przystąpić po uzyskaniu zaliczenia z konwersatorium i z laboratorium.

Podstawą zaliczenia modułu jest zaliczenie wszystkich zajęć

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Ślaski w Katowicach.